Omgaan met frictie voor zelfsturende professionals

Blog geschreven door Ben Elsinga

Deze blog heeft als doel om als proactieve professional  de stap te maken naar een zelfsturende professional. Ben je nog geen proactieve professional (met focus) dan kan ik je van harte aanraden eerst mijn gratis eBook te lezen.

Zelfsturing op basis van een hoger zelfbewustzijn heeft een waarneembare gedragsverandering tot gevolg. Deze gedragsverandering kan gepaard gaan met frictie tussen jouw eigen keuzes en belangen die spelen in en rond jouw (zakelijke en persoonlijke) omgeving. Laten we zeggen de clash tussen zelfsturing en het gevestigde gezag.

In deze blog wil ik dieper in gaan op hoe je kunt omgaan met deze frictie in een zakelijke omgeving.

Omgaan met frictie voor zelfsturende professionals

Hoe kun je persoonlijke en gemeenschappelijke doelstellingen op elkaar afstemmen?

Stel je jezelf deze vraag serieus? Dan ben je op de goede weg.  De vraag over verschillende doelstellingen komt op tafel indien je voor jezelf duidelijk hebt bepaald wat je wilt en hoe je dit denkt te bereiken. Er ontstaat pas discussie wanneer de doelstellingen OF de weg hiertoe niet hetzelfde zijn. Bijvoorbeeld een boodschap van je manager: blijf dit werk vooral nog even drie jaar doen want je voldoet zo goed in deze functie.

Ga in het geval van verschil van inzicht met elkaar in gesprek en leg de wederzijdse verwachtingen en besluiten vast. Zodra het lijkt alsof de medewerker niet goed functioneert in de ogen van een manager dan is er sprake van een groeipotentie. Zowel gedacht vanuit het perspectief van de manager EN vanuit de medewerker! Ik gebruik hier bewust het woord groeipotentie omdat (waarschijnlijk) beide partijen aan tafel iets van elkaar kunnen leren. Hier ligt dus een win-win oplossing in het verschiet indien zowel de manager en de medewerker beide bereid zijn om zich kwetsbaar op te stellen en eerlijk de feiten en elkaars gezichtspunten onder ogen durven zien.

De ideaalsituatie is als/wanneer de zakelijke belangen van de opdrachtgevende organisatie precies in lijn liggen met persoonlijke belangen. Het draait uiteindelijk om de vraag of jouw professionele werkzaamheden energie oplevert in plaats van dat deze werkzaamheden energie kost. Helaas is dit in de praktijk lang niet altijd het geval. Dit is de belangrijkste reden geweest dat ikzelf 25 jaar geleden ben overgestapt naar een (commerciële) dienstverlenende organisatie. De kans op gelijkgerichte belangen (op hoofdlijnen) was daar groter.

De reden hiervoor is dat een dienstverlenende organisatie belang heeft bij de groei van competenties van de professional omdat de professional hiermee meer waard is in “de markt”. Het bewaken van de eigen duurzame vitaliteit blijft ook in dit soort organisaties een eigen verantwoordelijkheid. Probeer hierbij wel maat te houden in relatie tot de organisatie waarvoor je werkzaam bent. Voor alle duidelijkheid, wat voor de één een stimulerende omgeving is kan juist anderen belemmeren. Essentieel is de match van het individu met zijn of haar omgeving. Daarom is bewust kiezen zo belangrijk in je leven.

Je hebt hierin veel meer keuze dat je op het eerste gezicht zou denken. Niets hoeft in dit leven en alles mag, binnen de grenzen van het ‘toelaatbare’ uiteraard.
Aftasten van het ‘toelaatbare’ is een kunst op zich, zeker voor ambitieuze zelfsturende professionals. Het kan een subjectieve grens zijn of een niet gedefinieerde collectieve grens. Vraag daarom regelmatig feedback uit je directe omgeving om te beoordelen of je niet door de vangrail heen schiet. Ik had hierover onlangs een boeiende discussie met Ricardo Krikke. Onze conclusie is dat je op hele jonge leeftijd al zelfsturend gedrag kunt vertonen, maar dat je naarmate je ouder wordt de clash tussen zelfsturing en de onderwerping aan gezag beter kunt managen.

Doe voor jezelf eens een alternatievenanalyse, alleen of samen met intimi uit je sociale netwerk. Hoe meer alternatieven je verzint om met deze clash om te gaan, hoe beter jouw onderhandelingspositie is. De beste basis voor een goede relatie is een principieel onderhandelingstraject dat wordt gevoerd op basis van waarden in plaats van op basis van ingenomen posities. Ga eens voor jezelf na hoe goed je bent in onderhandelen.

Een aardig hulpmiddel voor zelfinzicht is een persoonlijkheidstest op basis van REED. Zo is onderhandelen een kernkwaliteit van de diplomaat. Kijk eens goed naar jezelf en er gaat een nieuwe wereld voor je open. Bovenstaande tips werken trouwens ook prima voor relaties buiten de zakelijke sfeer 😉

Wat doe je als dit (even) niet lukt?

Van belang is of jouw manager kan omgaan met een zelfsturende professional in termen van het geven van ruimte en vertrouwen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de zogenaamde “control freaks” en “spreadsheet managers” als een “worst case”-situatie waarin je zou kunnen belanden. Andersom geldt ook: kun jij met elke manager omgaan? Beschik je over die creativiteit in het omgaan met mensen? Sociale vaardigheden zijn voor de meeste mensen een set aangeleerde trucjes die alleen in de meeste gevallen werken. Maar begrijp je ook waarom ze in bepaalde gevallen wel en in bepaalde gevallen niet werken?

 

Manage your environment

Verras je manager eens met een creatieve oplossing

Een kerncompetentie van de zelfsturende professional is creativiteit. Ook voor de omgang met starre mensen zijn creatieve oplossingen te bedenken! Je kunt bijvoorbeeld besluiten om de manager te helpen om jou op een meer volwassen niveau aan te sturen. Mijn eigen ervaring is dat managers het wel prettig vinden om af en toe te worden verrast.

Iedere manager heeft een agenda waarbij er zaken zijn die hij (of zij) ‘anders’ moet organiseren of managen. Hij weet niet precies hoe of heeft hiervoor zelf in zijn (zakelijke) agenda geen ruimte vanuit het hogere management. Maak de verbinding, creëer rugdekking en los het probleem voor hem of haar op. Daarmee creëer je vertrouwen en daarmee weer meer ruimte.

Maar soms ook niet, shit happens…

Of de manager zich hier überhaupt voor open stelt hangt sterk af van de managementcultuur binnen de organisatie of de persoon in kwestie. Ook stelt dit eisen aan jouw eigen gevoel voor tact. Bedenk dat de manager ook een manager heeft. Mogelijk zelfs een collectief van managers zoals een raad van bestuur, raad van commissarissen of een managementteam.

Zorg daarom dat je zoveel vertrouwen en krediet opbouwt, dat jouw manager of jouw opdrachtgever het met jou aandurft en geen harde grenzen stelt, omdat bovenliggende managers misschien vragen gaan stellen of om verantwoording vragen.

Dit levert een mooi bruggetje op naar de volgende tip: Wees je bewust van je eigen risk appetite.

Het zijn van een zelfsturende professional is meer een levenshouding en een mindset. Belangrijk gedrag is het meer nemen van eigen besluiten in plaats van af te wachten tot de ander een besluit voorlegt. Je zou kunnen zeggen: de omslag maken van passief (afwachtend) naar actief (initiatiefrijk) gedrag zonder je te schamen en/of onzeker te zijn over jouw kwetsbare houding.

Dit vraagt een risicobewuste houding, rekening houdend met de speelruimte die je hebt voor het geval het toch anders loopt dan je had gehoopt of verwacht. Bijvoorbeeld: ben je kostwinner voor een groot gezin met studerende kinderen dan heb je waarschijnlijk een totaal andere risk appetite dan een dinky (double income and no kids) met een vette spaarrekening om tegenslagen op te vangen.

De kern van risk appetite is de bewuste afweging maken tussen het benutten van kansen, het beheersen van risico’s maar daar vooral trouw blijven aan jezelf!

Tot slot

Indien je zelfsturend aan de slag gaat met zelf geformuleerde zakelijke doelen of zelf bedachte manieren om een zakelijke opdracht tot een goed einde te brengen dan kun je te maken krijgen met de clash tussen zelfsturing en het gezag van de gevestigde hiërarchie. Ga hierover met elkaar in gesprek op basis van gelijkwaardigheid (macht versus kracht). Deze gelijkwaardigheid is gebaseerd op de intentie van zowel manager en medewerker om er via een proces van principieel onderhandelen samen uit te komen.

Dit stelt echter wel eisen aan de competenties en mindset van zowel de manager EN de medewerker. De zelfsturende professional is zich tijdens dit proces voortdurend bewust van zijn of haar risk appetite. Het uiteindelijke doel is het bereiken van gezamenlijke (zakelijke) doelstellingen waaraan iedereen vol met passie en energie  het eigenaarschap voelt ten aanzien van de behaalde resultaten.

Dit gezamenlijk eindresultaat is verwoord in een visie en missie die is gebaseerd op gedeelde waarden in plaats van harde normen. Dit gezamenlijke geloof geeft een sterkere binding dan een arbeidscontract met een beperkte houdbaarheid.

Dit schept weer de voorwaarde voor een managerloze organisatie waarin een netwerk van zelfsturende professionals in onderlinge afstemming en vanuit een gezamenlijk geloof tot het beoogde resultaat komen onder de visionaire aansturing van de hooggevoelige vernieuwer. Allen worden hierbij op de achtergrond begeleid door de bezielende empathicus. Hiermee zijn vanuit een open geest, luisteren vanuit de wil en luisteren vanuit het hart met elkaar in balans.

 

Thema’s:

  • Burn-out preventie
  • Vergroting van het zelfbewustzijn
  • Bewust keuzes maken
  • Afstemming op basis van gezamenlijke belangen
  • Geweldloze communicatie
  • Sturing op basis van gezamenlijke waarden
  • Principieel onderhandelen
  • Vertrouwen en krediet opbouwen
  • In harmonie met de omgeving leven en werken

 

Meedoen?

Wil je betrokken blijven bij mijn publicaties en postings over innovatie en professionalisering stuur mij dan een LinkedIn-invite.

Wil je actief bijdragen aan mijn levensmissie om jonge professionals te laten groeien, lees en deel dit gratis eBook.

Wil je actief oefenen en reflecteren voor jouw persoonlijke ontwikkeling, bekijk dan eens mijn boeken via de reguliere boekhandel zoals Bol.com, Bruna.nl of Amazon.com.

Wil je graag de auteur van het boek ‘De jonge professional’ betrekken bij een (internationaal) congres en/of workshop, bekijk dan mijn workshop pagina.

 

Advertenties

Jonge professional – Leesbeleving

Door Ed Buijtelaar

Ben Elsinga heeft een uitstekende prestatie neergezet met het schrijven van het boek ‘De Jonge professional’ waarin hij zijn manier van werken en professionele leven inzichtelijk maakt voor anderen om hiermee hun voordeel mee te doen. Hoewel het boek zich primair richt op personen die aan het begin staan van hun carrière, is het ook zeker nuttig voor de minder jonge professionals. Ben laat je kennismaken met allerlei zaken waarmee je tijdens je werkleven mee te maken krijgt. Zie hiervoor de onderstaande thema’s die ik uit Ben zijn boek heb weten te destilleren.

Het boek is naast een “need to have”  starterskit voor de jonge professional een prima hulpmiddel voor de meer ervaren professional om regelmatig eens bij zichzelf te polsen hoe hij op een bepaald aspect ervoor staat in zijn groeipad. De oefeningen die in het boek staan, bieden hiervoor een uitstekend hulpmiddel.

Het boek is heel plezierig om te lezen omdat je over de schouder van Ben meekijkt hoe hij dingen aanpakt en je vrij laat of je zijn manier van handelen wil overnemen.

IMG_2291

Thema’s:

  • Leren van/door ervaring (i.p.v. alleen maar theorie uit een boek)
  • Leren door falen / fouten maken
  • Behouden/vergroten van je marktwaarde / inzetbaarheid (employability) aangezien baanzekerheid voorbij is
  • Gelukkig zijn zowel privé als in je werk
  • Integriteit (intenties, normen, waarden)
  • Uitbouwen van je capaciteiten en benutten van mogelijkheden
  • Opbouwen zelfvertrouwen en vergroten van je weerbaarheid
  • Omgaan met emoties
  • Profilering en zichtbaarheid
  • Samenwerken met verschillende belanghebbenden

 

Meedoen?

Wil je betrokken blijven bij mijn publicaties en postings over innovatie en professionalisering stuur mij dan een LinkedIn-invite.

Wil je actief bijdragen aan mijn levensmissie om jonge professionals te laten groeien, lees en deel dit gratis eBook.

Wil je actief oefenen en reflecteren voor jouw persoonlijke ontwikkeling, bekijk dan eens mijn boeken via de reguliere boekhandel zoals Bol.com, Bruna.nl of Amazon.com.

Wil je graag de auteur van het boek ‘De jonge professional’ betrekken bij een (internationaal) congres en/of workshop, bekijk dan mijn workshop pagina.